داده‌های تازه سازمان ملل نشان می‌دهد که بیش از ۶۱۹ هزار شهروند افغانستان در سال جاری میلادی از کشورهای همسایه اخراج شده‌اند. بخش عمده این اخراج‌ها از ایران صورت گرفته است.
بر اساس آمار کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR)، تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، در مجموع ۶۱۹ هزار و ۳۰ افغانستانی به افغانستان اخراج شده‌اند.
ایران با فاصله زیاد در صدر این آمار قرار دارد.
داده‌های UNHCR نشان می‌دهد که ۵۴۷ هزار و ۱۰۰ نفر از ایران اخراج شده‌اند. این رقم بیش از ۸۸ درصد تمام اخراج‌های ثبت‌شده به افغانستان در سال ۲۰۲۶ را تشکیل می‌دهد.
در همین مدت، ۷۰ هزار و ۵۰۰ افغانستانی از پاکستان اخراج شده‌اند. یک هزار و ۴۳۰ نفر دیگر نیز از تاجیکستان اخراج شده‌اند.
بیش از ۱.۳ میلیون نفر به افغانستان برگشته‌اند
آمار اخراج‌شدگان تنها بخشی از موج بزرگ بازگشت به افغانستان است.
UNHCR و سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) می‌گویند که از آغاز سال ۲۰۲۶ تا ۲۴ اکتبر، در مجموع یک میلیون و ۳۶۶ هزار و ۱۴۰ نفر به افغانستان برگشته‌اند.
از این میان، حدود ۷۲۱ هزار و ۷۰۰ نفر از پاکستان and ۶۴۳ هزار نفر از ایران برگشته‌اند.
این آمار شامل تنها افراد اخراج‌شده نیست. بازگشت داوطلبانه با کمک نهادهای بین‌المللی و انواع دیگر بازگشت نیز در این رقم محاسبه شده است.
به همین دلیل، میان «بازگشت» و «اخراج» تفاوت مهمی وجود دارد. از بیش از ۱.۳۶ میلیون مورد بازگشت ثبت‌شده، حدود ۶۱۹ هزار مورد در دسته اخراج قرار گرفته است.
ایران؛ منبع اصلی اخراج‌ها
مقایسه آمار ایران و پاکستان تصویر قابل توجهی را نشان می‌دهد.
پاکستان در مجموع افراد بیشتری را در سال جاری به افغانستان بازگردانده است. اما بخش عمده اخراج‌های اجباری ثبت‌شده از ایران صورت گرفته است.
از ۶۱۹ هزار اخراج ثبت‌شده تا ۲۴ اکتبر، حدود ۸۸.۴ درصد از ایران and ۱۱.۴ درصد از پاکستان بوده است.
این روند در ادامه فشارهایی است که در سال‌های اخیر بر مهاجران افغانستانی در کشورهای همسایه افزایش یافته است.
UNHCR پیشتر هشدار داده بود که بازگشت گسترده افغانستانی‌ها فشار بیشتری بر خدمات اساسی، مسکن و فرصت‌های معیشتی در داخل افغانستان وارد می‌کند. این نهاد همچنین نسبت به پیامدهای چنین وضعیتی برای جوامع محلی ابراز نگرانی کرده است.
میلیون‌ها افغانستانی هنوز در کشورهای همسایه به سر می‌برند
با وجود موج گسترده بازگشت، شمار بزرگی از افغانستانی‌های نیازمند حمایت بین‌المللی همچنان در کشورهای منطقه زندگی می‌کنند.
بر اساس آخرین آمار موجود در پایگاه UNHCR، تا پایان جون ۲۰۲۶ حدود ۲.۶۴ میلیون پناهنده افغانستانی و سایر افغانستانی‌های نیازمند حمایت بین‌المللی در ایران، پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبیکستان حضور داشتند.
از این میان، حدود ۱.۵۵ میلیون نفر در ایران و بیش از یک میلیون نفر در پاکستان به سر می‌بردند.
افزایش بازگشت و اخراج افغانستانی‌ها در شرایطی ادامه دارد که افغانستان با مشکلات جدی اقتصادی، کمبود فرصت‌های کاری و فشار بر خدمات عمومی روبه‌رو است.
بازگشت صدها هزار نفر در مدت کوتاه، به‌ویژه برای خانواده‌هایی که پس از سال‌ها زندگی در ایران یا پاکستان به افغانستان برمی‌گردند، می‌تواند چالش‌های تازه‌ای در زمینه مسکن، کار و دسترسی به خدمات اساسی ایجاد کند.
Source: داده‌های کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) و سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM)، به‌روزرسانی‌شده تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶.
