بحران مسکن استرالیا وارد مرحله نگران‌کننده‌تری شده است. تازه‌ترین داده‌ها نشان می‌دهد بیش از شش مرکز از هر ده مرکز ارائه‌دهنده خدمات بی‌خانمانی، اکنون مجبورند افرادی را رد کنند که در گذشته می‌توانستند به آنان کمک کنند. مشکل فقط افزایش شمار افراد نیازمند نیست. بسیاری از مراکز می‌گویند دیگر خانه‌ای ندارند که افراد را به آن منتقل کنند. مسکن اضطراری محدود است. خانه کرایی مناسب پیدا نمی‌شود. انتظار برای مسکن اجتماعی طولانی است. در نتیجه، سیستمی که باید مانع بی‌خانمان شدن افراد شود، خود زیر فشار شدید قرار گرفته است.
Homelessness Australia در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ هشدار داد که مشکلات جداگانه در بخش مسکن و بی‌خانمانی اکنون به یک بحران گسترده‌تر تبدیل شده‌اند. این سازمان در گزارشی برای اطلاع‌رسانی به دولت فدرال درباره وضعیت بودجه میان‌سال، از داده‌های تازه Australian Homelessness Monitor 2026 متعلق به UNSW City Futures Research Centre و آمار Australian Institute of Health and Welfare استفاده کرده است. تصویر حاصل ساده نیست: تقاضا بیشتر شده، پیدا کردن خانه دشوارتر شده و ظرفیت بسیاری از خدمات به حد نهایی رسیده است.
بیش از شش مرکز از هر ده مرکز مجبور به رد افراد شده‌اند
یکی از مهم‌ترین یافته‌های تازه این است که ۶۳ درصد ارائه‌دهندگان خدمات بی‌خانمانی گفته‌اند اکنون مجبورند افرادی را رد کنند که در گذشته می‌توانستند به آنان کمک کنند. بعضی مراکز گفته‌اند شمار افرادی که رد می‌شوند، حداقل به اندازه شمار افرادی است که موفق به دریافت خدمات می‌شوند.
علت اصلی فقط کمبود تخت در پناهگاه‌ها نیست. وقتی فردی وارد اقامتگاه اضطراری می‌شود، قرار است در نهایت به یک خانه پایدار منتقل شود. اما اگر خانه مناسب وجود نداشته باشد، او مدت بیشتری در همان محل باقی می‌ماند. جای خالی ایجاد نمی‌شود و فرد بعدی که نیاز به کمک دارد، پشت در می‌ماند.
به همین دلیل، بحران در یک نقطه از سیستم به بخش‌های دیگر منتقل می‌شود. کمبود مسکن درازمدت باعث فشار بر اقامتگاه موقت می‌شود. پر شدن اقامتگاه‌های موقت نیز باعث می‌شود خدمات نتوانند افراد جدید را بپذیرند.
۹۱ درصد مراکز می‌گویند تقاضا بیشتر شده است
ابعاد فشار زمانی روشن‌تر می‌شود که به تغییر تقاضا نگاه کنیم. ۹۱ درصد ارائه‌دهندگان خدمات گفته‌اند طی دو سال گذشته تقاضا برای کمک افزایش یافته است. در مقابل، فقط ۰.۴ درصد گفته‌اند تقاضا کاهش پیدا کرده است.
همزمان، ۸۶ درصد گفته‌اند پیدا کردن مسکن درازمدت برای مراجعان نسبت به دو سال قبل دشوارتر شده است. ۷۰ درصد وضعیت را «بسیار دشوارتر» توصیف کرده‌اند. کمتر از یک درصد گفته‌اند پیدا کردن مسکن آسان‌تر شده است.
این ارقام نشان می‌دهد مشکل فقط مربوط به مدیریت مراکز بی‌خانمانی نیست. حتی اگر یک مرکز بتواند از فرد حمایت کند، مرحله بعدی یعنی پیدا کردن خانه پایدار به مانع بزرگی تبدیل شده است.
تنها ۳.۹ درصد نیازمندان به مسکن درازمدت توانسته‌اند آن را دریافت کنند
یکی از نگران‌کننده‌ترین ارقام مربوط به دسترسی به خانه پایدار است.
Homelessness Australia با استناد به آمار AIHW می‌گوید از میان مراجعانی که به مسکن درازمدت نیاز داشتند، تنها ۳.۹ درصد توانستند این نوع مسکن را دریافت کنند.
این رقم توضیح می‌دهد چرا خدمات اضطراری با مشکل روبه‌رو هستند. اگر فردی که وارد سیستم شده راهی برای خروج به یک خانه پایدار نداشته باشد، سیستم به تدریج مسدود می‌شود.
در چنین وضعیتی، کارکنان خدمات بی‌خانمانی ممکن است بتوانند غذا، مشاوره یا حمایت کوتاه‌مدت ارائه کنند، اما مهم‌ترین نیاز فرد همچنان بدون پاسخ می‌ماند: یک خانه امن و پایدار.
بعضی خدمات می‌گویند چیزی جز چادر برای پیشنهاد ندارند
شدت بحران فقط در آمار دیده نمی‌شود. تجربه کارکنان خط مقدم نیز تصویر دشواری ارائه می‌کند.
در پژوهشی که Homelessness Australia به آن استناد کرده، یکی از نمایندگان بخش خدمات گفته است در برخی موارد کارکنان دیگر چیزی برای ارائه ندارند، جز چادر و راهنمایی درباره اینکه فرد کجا می‌تواند با امنیت بیشتری کمپ کند. در مورد برخی زنان فراری از خشونت خانوادگی نیز مسئله به این رسیده که از آنان پرسیده شود آیا موترشان قفل دارد یا خیر.
این نمونه‌ها نشان می‌دهد مفهوم «کمک به فرد بی‌خانمان» در بعضی موارد تا چه اندازه محدود شده است. وقتی خانه اضطراری یا محل امن وجود ندارد، خدمات ممکن است به جای انتقال فرد به مسکن، فقط تلاش کنند خطر زندگی بدون سرپناه را کاهش دهند.
این مسئله برای زنان و کودکان فراری از خشونت خانوادگی اهمیت ویژه دارد. ترک یک رابطه خشونت‌آمیز زمانی بسیار دشوارتر می‌شود که فرد نداند شب آینده کجا خواهد خوابید.
بحران کرایه یکی از عوامل اصلی است
طبق این پژوهش، ۹۲ درصد ارائه‌دهندگان خدمات بدتر شدن توانایی پرداخت کرایه را یکی از عوامل افزایش تقاضا برای خدمات بی‌خانمانی دانسته‌اند.
این ارتباط اهمیت زیادی دارد. بی‌خانمانی همیشه با یک حادثه ناگهانی آغاز نمی‌شود. گاهی خانواده ماه‌ها تلاش می‌کند کرایه را پرداخت کند. ابتدا از تفریح و خریدهای غیرضروری می‌زند. سپس کیفیت غذا را کاهش می‌دهد. پس‌انداز را مصرف می‌کند. ممکن است از دوستان یا خانواده قرض بگیرد. اما اگر کرایه همچنان افزایش یابد یا درآمد کاهش پیدا کند، در نهایت فاصله میان درآمد و هزینه مسکن غیرقابل مدیریت می‌شود.
در این مرحله، یک اتفاق کوچک نیز می‌تواند خانواده را وارد بحران کند. از دست دادن شغل، بیماری، جدایی، کاهش ساعات کاری یا یک هزینه بزرگ غیرمنتظره می‌تواند تعادل مالی را از بین ببرد.
به همین دلیل، بحران بی‌خانمانی را نمی‌توان جدا از بحران affordability مسکن بررسی کرد.
بی‌خانمانی همیشه به معنای خوابیدن در خیابان نیست
وقتی از homelessness صحبت می‌شود، بسیاری تصویر فردی را تصور می‌کنند که در پیاده‌رو یا پارک خوابیده است. اما بخش بزرگی از بی‌خانمانی در استرالیا به این شکل قابل مشاهده نیست.
افراد ممکن است در اقامتگاه‌های اضطراری زندگی کنند. برخی میان خانه دوستان و اقوام جابه‌جا می‌شوند. بعضی در موتر می‌خوابند. خانواده‌ای ممکن است هر چند هفته از یک محل موقت به محل دیگری منتقل شود.
بر اساس داده‌های سرشماری ۲۰۲۱ که همچنان آخرین سرشماری کامل در این زمینه است، ۱۲۲ هزار و ۴۹۴ نفر در شب سرشماری در استرالیا بی‌خانمانی را تجربه می‌کردند. تنها حدود ۶.۲ درصد آنان در وضعیت rough sleeping قرار داشتند. بخش بسیار بزرگ‌تر در اشکال دیگری از بی‌خانمانی یا مسکن بسیار ناامن زندگی می‌کردند.
این تفاوت مهم است. ممکن است فرد هر شب جایی برای خواب داشته باشد، اما هنوز خانه امن و پایدار نداشته باشد.
صدها هزار درخواست کمک نیز بدون پاسخ می‌ماند
فشار بر سیستم فقط در یک نظرسنجی دیده نمی‌شود.
بر اساس داده‌های AIHW که ABC نیز گزارش کرده است، نزدیک به ۲۸۹ هزار نفر در سال مالی ۲۰۲۴–۲۵ از specialist homelessness services کمک دریافت کردند. اما در همان دوره حدود ۳۷۰ هزار درخواست کمک یا بدون پاسخ ماند یا امکان ارائه خدمات مورد درخواست وجود نداشت.
این ارقام به معنای ۳۷۰ هزار فرد جداگانه نیست، زیرا یک فرد ممکن است بیش از یک بار درخواست کمک کرده باشد. اما حجم درخواست‌های برآورده‌نشده نشان می‌دهد فاصله قابل توجهی میان نیاز جامعه و ظرفیت خدمات وجود دارد.
کانبرا نیز از بحران جدا نیست
برای خوانندگان ACT، تصور اینکه بی‌خانمانی بیشتر مشکل شهرهای بزرگ‌تر مانند سیدنی و ملبورن است، دقیق نیست.
خدمات بی‌خانمانی کانبرا در سال ۲۰۲۶ از افزایش تقاضا برای غذا، مسکن و اقلام ضروری خبر داده‌اند. ABC در ماه آگست گزارش کرد که شواهد بی‌خانمانی در کانبرا، با وجود درآمد نسبتاً بالای این شهر، بیشتر قابل مشاهده شده است. خدمات محلی نیز از فشار ناشی از انتظار طولانی برای public housing و کمبود گزینه‌های مقرون‌به‌صرفه سخن گفته‌اند.
جوانان در ACT نیز آسیب‌پذیر هستند. ACT Shelter اعلام کرده بود که در یک سال نزدیک به ۷۰۰ جوان برای دریافت حمایت به خدمات بی‌خانمانی مراجعه کرده‌اند و کمتر از نصف آنان توانسته‌اند به مسکن دسترسی پیدا کنند. نزدیک به نیمی نیز بدون دسترسی به مسکن یا referral مناسب رد شده‌اند.
بنابراین، بی‌خانمانی در پایتخت نیز می‌تواند پنهان باشد. فرد ممکن است در موتر زندگی کند، موقتاً نزد دوستان بماند یا هر چند هفته محل اقامت خود را تغییر دهد.
زنان فراری از خشونت خانوادگی در معرض خطر بیشتری هستند
مسکن و خشونت خانوادگی ارتباط نزدیکی دارند.
فردی که می‌خواهد یک رابطه خشونت‌آمیز را ترک کند، به یک محل امن نیاز دارد. اگر مسکن اضطراری پر باشد و کرایه خصوصی نیز قابل پرداخت نباشد، انتخاب‌های او بسیار محدود می‌شود.
این وضعیت می‌تواند باعث شود برخی زنان مدت بیشتری در یک رابطه ناامن باقی بمانند یا پس از ترک خانه با بی‌خانمانی روبه‌رو شوند. نمونه‌های موجود از مراکز حمایتی نشان می‌دهد ظرفیت خدمات در بعضی مناطق بسیار کمتر از تقاضاست. برای مثال، Hobart Women’s Shelter در یک سال ۸۲۲ درخواست را به دلیل محدودیت ظرفیت رد کرده بود.
به همین دلیل، افزایش مسکن بحران و انتقالی برای زنان و کودکان فراری از خشونت، یکی از بخش‌های مهم سیاست مقابله با بی‌خانمانی است.
کارکنان خدمات نیز زیر فشار قرار گرفته‌اند
بحران فقط بر افرادی که درخواست کمک می‌کنند تأثیر ندارد. کارکنان این بخش نیز با فشار شدید روبه‌رو هستند.
در پژوهش تازه، ۶۹ درصد ارائه‌دهندگان خدمات فرسودگی شغلی و خروج کارکنان را از پیامدهای اصلی افزایش تقاضا دانسته‌اند. همچنین ۵۸ درصد گفته‌اند خدمات آنان اکنون بیش از حد بر پاسخ به بحران فوری متمرکز شده است، نه جلوگیری از بی‌خانمان شدن افراد.
این تغییر بسیار مهم است. پیشگیری معمولاً آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر از کمک به فردی است که خانه خود را کاملاً از دست داده است.
برای مثال، کمک کوتاه‌مدت برای پرداخت کرایه عقب‌مانده یا مذاکره برای حفظ tenancy ممکن است مانع بی‌خانمان شدن یک خانواده شود. اما وقتی همان خانواده خانه خود را از دست بدهد، پیدا کردن خانه جدید، اقامت اضطراری و ارائه حمایت‌های دیگر می‌تواند بسیار دشوارتر و گران‌تر باشد.
وقتی کارکنان تمام وقت خود را صرف بحران‌های فوری کنند، فرصت کمتری برای همین اقدامات پیشگیرانه باقی می‌ماند.
چرا این موضوع برای خانواده‌های مهاجر مهم است؟
مهاجر بودن به خودی خود به معنای خطر بی‌خانمانی نیست. اما برخی تازه‌واردان ممکن است در آغاز زندگی در استرالیا با عوامل آسیب‌پذیری بیشتری روبه‌رو باشند.
ممکن است سابقه rental در استرالیا نداشته باشند. شبکه خانوادگی آنان کوچک باشد. ممکن است هنوز شغل ثابت پیدا نکرده باشند یا در کاری پایین‌تر از سطح مهارت خود مشغول باشند. برخی نیز ممکن است اطلاعات کافی درباره حقوق مستأجر، حمایت‌های مالی یا خدمات محلی نداشته باشند.
اگر چنین خانواده‌ای ناگهان با افزایش کرایه، از دست دادن شغل یا خشونت خانوادگی روبه‌رو شود، نبود شبکه حمایتی می‌تواند شرایط را دشوارتر کند.
به همین دلیل، شناخت خدمات حمایتی و درخواست کمک پیش از از دست دادن خانه اهمیت زیادی دارد. بی‌خانمانی معمولاً در یک روز اتفاق نمی‌افتد. در بسیاری از موارد، علایم فشار مالی و مشکل در پرداخت کرایه زودتر ظاهر می‌شود.
Homelessness Australia چه می‌خواهد؟
Homelessness Australia می‌گوید اقدامات کوچک و پراکنده دیگر برای پاسخ به این بحران کافی نیست. این سازمان از دولت فدرال خواسته است سرمایه‌گذاری در مسکن اجتماعی و خدمات بی‌خانمانی را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
از جمله پیشنهادهای این سازمان، ساخت ۳۴ هزار خانه اجتماعی در سال است تا سهم social housing تا سال ۲۰۴۰ به شش درصد کل مسکن استرالیا برسد. این سازمان همچنین افزایش پرداخت‌های income support، افزایش بودجه خدمات بی‌خانمانی، ایجاد ۲۰ هزار محل Housing First و supportive housing و سرمایه‌گذاری بیشتر در برنامه‌های پیشگیری از بی‌خانمانی را پیشنهاد کرده است.
اینها پیشنهادهای Homelessness Australia هستند و هنوز به معنای سیاست تصویب‌شده دولت نیستند. تفکیک میان درخواست یک نهاد مدافع و تصمیم رسمی دولت اهمیت دارد.
وقتی خدمات مجبورند بگویند «جایی نداریم»
شاید نگران‌کننده‌ترین بخش این بحران، خود رقم بی‌خانمانی نباشد. مسئله این است که سیستم حمایتی نیز در بسیاری موارد دیگر توان پاسخ‌گویی ندارد.
فردی که خانه خود را از دست می‌دهد، معمولاً در آسیب‌پذیرترین مرحله زندگی خود درخواست کمک می‌کند. اگر پاسخ این باشد که تختی وجود ندارد، خانه‌ای پیدا نمی‌شود و فهرست انتظار طولانی است، بحران او عمیق‌تر می‌شود.
آمار تازه نشان می‌دهد استرالیا فقط با مشکل «افراد بی‌خانمان» روبه‌رو نیست. کشور با کمبود خانه‌های ارزان، فشار بر بازار اجاره، کمبود مسکن اجتماعی و خدماتی روبه‌رو است که نیروی انسانی و ظرفیت آنها با حجم تقاضا هماهنگ نیست.
به همین دلیل، ساخت خانه‌های بیشتر تنها بخشی از پاسخ است. مسکن اجتماعی، اقامت اضطراری، حمایت از زنان فراری از خشونت، خدمات جوانان و برنامه‌هایی که پیش از از دست رفتن خانه وارد عمل می‌شوند نیز اهمیت دارند.
وقتی بیش از شش مرکز از هر ده مرکز بی‌خانمانی می‌گویند مجبورند افرادی را رد کنند که قبلاً می‌توانستند کمک‌شان کنند، این دیگر فقط بحران چند فرد یا چند خانواده نیست. این نشانه فشار بر یک سیستم کامل است.
و شاید مهم‌ترین هشدار همین باشد: هرچه کمک دیرتر برسد، بازگرداندن فرد از بی‌خانمانی به یک زندگی امن و پایدار دشوارتر می‌شود.
Sources: Homelessness Australia، Australian Homelessness Monitor 2026 از UNSW City Futures Research Centre، Australian Institute of Health and Welfare و گزارش‌های ABC News.
