آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی عمیق از ادامه محدودیت‌ها علیه زنان و دختران در افغانستان، از مقام‌های طالبان خواسته است ممنوعیت کار زنان افغان در سازمان ملل را فوراً لغو کرده و زمینه مشارکت کامل و برابر آنان در جامعه را فراهم کنند. سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای تازه اعلام کرده است که آنتونیو گوترش، دبیرکل این سازمان، همچنان از سیاست‌ها و محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان بر زنان و دختران افغانستان «عمیقاً نگران» است. براساس این بیانیه، محدودیت‌های موجود تقریباً بر تمام جنبه‌های زندگی زنان و دختران تأثیر گذاشته و دسترسی آنان به آموزش، مشارکت در زندگی عمومی و بسیاری از زمینه‌های کاری را محدود کرده است . دبیرکل سازمان ملل این محدودیت‌ها را نقض حقوق اساسی زنان و دختران دانسته و تأکید کرده است که ادامه چنین سیاست‌هایی نه‌تنها بر زندگی زنان اثر می‌گذارد، بلکه مانعی جدی در برابر توسعه اقتصادی، ثبات و ادغام دوباره افغانستان در جامعه جهانی به شمار می‌رود.
یک سال محرومیت زنان افغان از ورود به دفاتر سازمان ملل
این موضع‌گیری در آستانه یک‌سالگی محدودیت دسترسی زنان افغان به دفاتر سازمان ملل در سراسر افغانستان مطرح شده است. براساس بیانیه سازمان ملل، زنان افغان طی یک سال گذشته از ورود به تأسیسات این سازمان در افغانستان منع شده‌اند. سازمان ملل می‌گوید این محدودیت با تعهدات بین‌المللی، از جمله منشور ملل متحد، مغایرت دارد و توانایی این سازمان برای انجام مأموریت‌هایش در افغانستان را نیز تضعیف می‌کند. این سازمان هشدار داده است که محدودیت بر فعالیت کارمندان زن در شرایطی ادامه دارد که نیازهای بشردوستانه در افغانستان همچنان گسترده است و میلیون‌ها نفر به اشکال مختلف کمک نیاز دارند.
چرا حضور زنان در فعالیت‌های بشردوستانه مهم است؟
سازمان ملل تأکید کرده است که دسترسی بدون مانع تمام کارمندان این سازمان به محل کارشان برای انجام مأموریت‌های سازمان ملل و کمک‌رسانی به افراد آسیب‌پذیر ضروری است. به‌ویژه در جامعه افغانستان، حضور کارمندان زن برای رساندن کمک و خدمات به زنان و دختران اهمیت اساسی دارد. براساس موضع سازمان ملل، امکان فعالیت زنان در بخش کمک‌های بشردوستانه و خدمات اساسی به سازمان‌های امدادرسان اجازه می‌دهد با رعایت ملاحظات فرهنگی به زنان و دخترانی دسترسی پیدا کنند که در غیر این صورت ممکن است از برخی خدمات محروم بمانند. از همین رو، محدودیت بر فعالیت کارمندان زن می‌تواند مستقیماً بر کیفیت و دامنه کمک‌رسانی بشردوستانه تأثیر بگذارد.
درخواست برای لغو فوری ممنوعیت کار زنان در سازمان ملل
گوترش بار دیگر از مقام‌های حاکم در افغانستان خواسته است ممنوعیت کار زنان افغان برای سازمان ملل متحد را فوراً لغو کنند. او همچنین خواستار آن شده است که کارمندان زن سازمان ملل بتوانند به‌گونه‌ای امن و بدون مانع به دفاتر و تأسیسات این سازمان در سراسر افغانستان دسترسی داشته باشند. دبیرکل سازمان ملل در عین حال درخواست خود را به کار زنان در این سازمان محدود نکرده و از مقام‌های طالبان خواسته است تمامی محدودیت‌های اعمال‌شده بر زنان و دختران را لغو کنند. او تأکید کرده است که حقوق زنان و دختران برای مشارکت کامل، برابر و معنادار در تمام عرصه‌های جامعه افغانستان باید رعایت شود.
محدودیت‌هایی با پیامدهای فراتر از حقوق زنان
بیانیه دبیرکل نشان می‌دهد که سازمان ملل مسئله محدودیت‌های زنان را تنها یک موضوع مربوط به حقوق فردی نمی‌داند، بلکه آن را با آینده اقتصادی و سیاسی افغانستان نیز مرتبط می‌داند. براساس این موضع، محروم‌کردن بخش بزرگی از جمعیت افغانستان از آموزش، اشتغال و مشارکت اجتماعی می‌تواند بر توسعه اقتصادی و ثبات کشور اثر بگذارد و تلاش‌ها برای تعامل گسترده‌تر افغانستان با جامعه بین‌المللی را با موانع جدی روبه‌رو کند. دبیرکل سازمان ملل از مقام‌های حاکم افغانستان خواسته است حقوق زنان و دختران را رعایت کرده و زمینه حضور برابر آنان را در تمام بخش‌های جامعه فراهم سازند.
منبع: این گزارش براساس بیانیه منسوب به استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد، درباره افغانستان تهیه شده است. این بیانیه در نیویارک به تاریخ ۶ سپتامبر ۲۰۲۶ صادر و در وب‌سایت هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) منتشر شده است.
